کف لگن گروهی از عضلات و بافت‌های واقع در پایه لگن است که از اندام‌های لگنی، از جمله مثانه، رحم (در زنان) و رکتوم، پشتیبانی می‌کنند. این عضلات همچنین نقش مهمی در کنترل عملکرد روده و مثانه دارند و در عملکرد جنسی دخیل هستند. اختلال عملکرد کف لگن به طیف وسیعی از شرایطی اشاره دارد که بر عضلات، رباط‌ها و بافت‌های همبند کف لگن تأثیر می‌گذارند و منجر به مشکلاتی در عملکرد طبیعی کف لگن می‌شوند. این مشکلات می‌توانند در اثر سن، تروما، جراحی‌ها، فشار مکرر، وضعیت نامناسب بدن، زایمان و بیماری‌های عصبی (مانند آسیب نخاعی و ام‌اس) ایجاد شوند.

علائم اختلال عملکرد کف لگن چیست؟

اختلال عملکرد کف لگن می‌تواند به چندین شکل بروز کند و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• افتادگی اندام‌های لگنی زمانی رخ می‌دهد که یک یا چند اندام لگنی، مانند مثانه، رحم یا رکتوم، به دلیل ضعف عضلات و رباط‌های کف لگن، به داخل ناحیه واژن یا رکتوم برآمده یا پایین می‌آیند. بیماران ممکن است احساس سنگینی، درد یا احساس توده داشته باشند، زیرا عضلات، بافت‌های همبند و رباط‌های این ناحیه نمی‌توانند از این اندام‌ها پشتیبانی کنند.
• فوریت ادراری یا مثانه بیش فعال، احساس نیاز مکرر یا ناگهانی به ادرار کردن است که کنترل آن دشوار است.
• بی‌اختیاری ادرار، نشت غیرارادی ادرار است و می‌تواند ناشی از ضعف یا بیش‌فعالی عضلات کف لگن باشد. انواع مختلفی از بی‌اختیاری ادرار وجود دارد، از جمله بی‌اختیاری استرسی (نشت ادرار با فعالیت‌هایی مانند سرفه یا عطسه) و بی‌اختیاری فوریتی (میل ناگهانی و شدید به ادرار کردن).
  • بی‌اختیاری استرسی - این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که عضلات کف لگن معمولاً برای تحمل فشار ناشی از دویدن، عطسه، پریدن، سرفه یا حتی راه رفتن آموزش ندیده‌اند. این اتفاق به تدریج با افزایش وزن احتمالی و/یا در دوران پس از بارداری، پس از زایمان طبیعی، رخ می‌دهد.
  • بی‌اختیاری فوریتی - این نتیجه‌ی مثانه‌ی ناپایدار است. این حالت ممکن است در تبلیغات تلویزیونی دیده شود که زنان (یا مردان) را نشان می‌دهد که نیاز دارند «همین الان» دستشویی بروند.
  • بی‌اختیاری مختلط - این ترکیبی از هر دو نوع بی‌اختیاری ادرار است.
• بی‌اختیاری مدفوع مشابه بی‌اختیاری ادرار است، اما در آن فرد قادر به کنترل حرکات روده نیست و در نتیجه مدفوع به طور تصادفی دفع می‌شود.
• درد مزمن لگن ، درد مداوم در ناحیه لگن است که می‌تواند با تنش و اسپاسم عضلانی همراه باشد. وقتی درد لگن به مدت ۶ ماه یا بیشتر ادامه یابد، پزشکان آن را مزمن می‌دانند، حتی اگر مشکلات به صورت رفت و برگشتی بروز کنند. ممکن است درد لگن را در شکم، زیر ناف خود احساس کنید. بیماری‌هایی مانند واژینیسموس، ولوودینیا، وستیبولیت، کیست‌های بینابینی، کوکسیدینی، فیبروم رحم یا آنیسموس می‌توانند باعث درد در ناحیه واژن یا رکتوم شوند. فرد ممکن است هنگام نشستن، در حین مقاربت یا درد عمومی در ناحیه تحتانی شکم و باسن احساس کند.
• دیسپارونی به معنای مقاربت دردناک است و همچنین می‌تواند نشانه‌ای از اختلال عملکرد کف لگن باشد. این اختلال می‌تواند شامل ولوودینیا، وستیبولیت، سیستیت بینابینی و کوکسیدینی باشد.
• مشکل در تخلیه مثانه یا روده زمانی است که عضلات کف لگن ضعیف یا بیش از حد منقبض باشند و منجر به مشکل در تخلیه کامل مثانه یا روده یا یبوست شوند.
• اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با بارداری پس از زایمان

چه چیزی باعث اختلال عملکرد کف لگن می‌شود؟

اختلال عملکرد کف لگن می‌تواند ناشی از عوامل متعددی از جمله بارداری و زایمان ، پیری، چاقی، جراحی ، یبوست مزمن یا بلند کردن اجسام سنگین باشد. تشخیص معمولاً شامل معاینه فیزیکی است و گزینه‌های درمانی ممکن است شامل درمان کف لگن، اصلاح سبک زندگی، داروها و در برخی موارد، مداخلات جراحی باشد.