یکی از نگرانیهای رایج زنان پس از جراحی تنگ کردن واژن، درد هنگام اولین رابطه جنسی است. این نگرانی بهخصوص در افرادی که جراحی واژینوپلاستی یا ترمیم عضلات کف لگن انجام دادهاند، بیشتر دیده میشود. بافتهای واژن پس از جراحی برای مدتی حساس هستند و ممکن است هنگام دخول احساس کشیدگی، سوزش یا ناراحتی ایجاد شود.
با این حال، درد شدید یا مداوم پس از جراحی طبیعی محسوب نمیشود و باید علت آن بررسی شود. تجربه رابطه جنسی بعد از تنگ کردن واژن در افراد مختلف متفاوت است و به نوع جراحی، میزان ترمیم، وضعیت عضلات کف لگن و شرایط جسمی و روانی فرد بستگی دارد.
درد بعد از جراحی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. شناخت این عوامل به زنان کمک میکند با آگاهی بیشتری دوران نقاهت را طی کنند.
پس از جراحی، بخیهها و بافتهای داخلی برای ترمیم به زمان نیاز دارند. اگر رابطه جنسی پیش از بهبودی کافی آغاز شود، فشار و کشش ناشی از دخول میتواند باعث درد، تحریک زخم یا خونریزی شود.
تورم بعد از عمل یکی از واکنشهای طبیعی بدن است. در دوران ترمیم، لمس یا فشار به ناحیه واژن ممکن است ناراحتکننده باشد. این حساسیت معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا میکند.
در برخی موارد، میزان تنگی ایجادشده یا تغییرات بافتی بعد از جراحی میتواند باعث احساس کشیدگی هنگام دخول شود. اگر تنگی بیشازحد باشد یا بافتها انعطاف کافی نداشته باشند، ممکن است درد هنگام رابطه ادامه پیدا کند.
خشکی واژن میتواند اصطکاک را افزایش دهد و باعث سوزش یا درد شود. تغییرات هورمونی، اضطراب، کاهش تحریک جنسی و برخی داروها ممکن است در ایجاد خشکی نقش داشته باشند.
ترس از درد ممکن است باعث انقباض ناخودآگاه عضلات اطراف واژن شود. این انقباض میتواند دخول را دشوارتر و دردناکتر کند. گاهی درد اولیه باعث ایجاد چرخهای از اضطراب، انقباض عضلات و درد بیشتر میشود.
پس از آنکه پزشک ترمیم مناسب را تأیید کرد، بهتر است اولین رابطه با آرامش و بدون عجله انجام شود. فشار آوردن برای دخول کامل یا ادامه رابطه با وجود درد، کار درستی نیست.
بهتر است زمان کافی برای تحریک جنسی و آمادگی بدن در نظر گرفته شود. شروع تدریجی رابطه و توجه به احساسات جسمی فرد میتواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
اگر فرد احساس درد، سوزش یا کشیدگی غیرطبیعی داشته باشد، بهتر است رابطه متوقف شود و در صورت تداوم علائم، با پزشک مشورت کند.
برای کاهش درد و ناراحتی هنگام رابطه، رعایت نکات زیر میتواند مفید باشد:
استفاده از روانکننده: روانکنندههای مناسب و بدون عطر میتوانند اصطکاک را کاهش دهند. در صورت خشکی واژن، استفاده از روانکننده ممکن است تجربه رابطه را راحتتر کند.
شروع آرام و تدریجی: بهتر است در اولین رابطه بعد از جراحی از حرکات سریع یا دخول عمیق اجتناب شود. بدن باید فرصت داشته باشد به شرایط جدید عادت کند.
انتخاب شرایط راحت: فرد باید احساس امنیت و آرامش داشته باشد و بتواند در صورت درد، رابطه را متوقف کند. ارتباط با شریک جنسی درباره احساسات و محدودیتها اهمیت زیادی دارد.
پرهیز از رابطه در صورت وجود درد: اگر هنوز زخمها حساس هستند یا درد قابل توجهی وجود دارد، بهتر است رابطه به تعویق بیفتد.
بررسی خشکی یا مشکلات هورمونی: در صورت وجود خشکی مداوم، پزشک ممکن است علت آن را بررسی کند و در صورت لزوم درمان مناسب پیشنهاد دهد.
احساس ناراحتی خفیف یا کشیدگی در اولین رابطه پس از جراحی ممکن است در برخی افراد اتفاق بیفتد؛ اما درد شدید، درد مکرر یا دردهایی که با گذشت زمان بهتر نمیشوند، نیازمند بررسی هستند.
اگر رابطه جنسی بهطور مداوم دردناک باشد، ممکن است علت آن خشکی واژن، التهاب، اسکار، تنگی بیشازحد، عفونت یا اختلال عملکرد عضلات کف لگن باشد. تشخیص علت دقیق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان هر یک از این مشکلات متفاوت است.
در برخی موارد، فیزیوتراپی تخصصی کف لگن میتواند به کاهش انقباض عضلات، بهبود انعطافپذیری و کاهش درد کمک کند. البته انجام تمرینات باید متناسب با شرایط فرد و پس از ارزیابی تخصصی باشد.
هدف از جراحی تنگ کردن واژن ممکن است اصلاح شلی بافتها، ترمیم عضلات یا بهبود برخی مشکلات عملکردی باشد. با این حال، نتیجه جراحی در افراد مختلف یکسان نیست و نمیتوان تضمین کرد که انجام آن حتماً باعث افزایش لذت جنسی یا رفع تمام مشکلات رابطه شود.
رضایت جنسی علاوه بر وضعیت آناتومیک واژن، به عوامل روانی، عاطفی، هورمونی، کیفیت رابطه و سلامت عمومی نیز وابسته است. بنابراین انتخاب جراحی باید بر اساس نیاز واقعی، مشاوره تخصصی و انتظارات منطقی انجام شود.
در صورت وجود درد شدید هنگام رابطه، خونریزی غیرطبیعی، ترشحات بدبو، تب، باز شدن زخم یا احساس تنگی غیرقابل تحمل باید بررسی پزشکی انجام شود.
همچنین اگر پس از گذشت دوره نقاهت، رابطه جنسی همچنان دردناک باشد، مراجعه به متخصص زنان میتواند به شناسایی علت و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
دکتر طاهره فروغیفر، متخصص زنان و زایمان، در زمینه بررسی مشکلات سلامت زنان و مسائل مرتبط با دستگاه تناسلی در حوزه تخصص خود فعالیت میکند. زنانی که پس از تنگ کردن واژن با درد هنگام رابطه، خشکی، احساس کشیدگی یا نگرانی درباره روند بهبودی مواجه هستند، بهتر است برای بررسی وضعیت بافتها و علت علائم به متخصص زنان مراجعه کنند. ارزیابی دقیق پس از جراحی میتواند در تشخیص مشکلات احتمالی و انتخاب راهکار مناسب برای بهبود سلامت و راحتی فرد نقش داشته باشد.